{"id":7211,"date":"2023-06-13T11:02:05","date_gmt":"2023-06-13T11:02:05","guid":{"rendered":"https:\/\/heritagehubkrakow.org\/konserwacja-oltarza-wita-stwosza-w-bazylice-mariackiej-w-krakowie-wyrozniona-europejska-nagroda-dziedzictwa-nagroda-europa-nostra-2023\/"},"modified":"2023-06-13T11:02:05","modified_gmt":"2023-06-13T11:02:05","slug":"konserwacja-oltarza-wita-stwosza-w-bazylice-mariackiej-w-krakowie-wyrozniona-europejska-nagroda-dziedzictwa-nagroda-europa-nostra-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heritagehubkrakow.org\/pl\/konserwacja-oltarza-wita-stwosza-w-bazylice-mariackiej-w-krakowie-wyrozniona-europejska-nagroda-dziedzictwa-nagroda-europa-nostra-2023\/","title":{"rendered":"Konserwacja O\u0142tarza Wita Stwosza wyr\u00f3\u017cniona Europejsk\u0105 Nagrod\u0105 Dziedzictwa | Nagrod\u0105 Europa Nostra 2023"},"content":{"rendered":"

Konserwacja O\u0142tarza Wita Stwosza wyr\u00f3\u017cniona Europejsk\u0105 Nagrod\u0105 Dziedzictwa | Nagrod\u0105 Europa Nostra 2023<\/h1>\n\n
Homepage<\/a><\/span> – Konserwacja O\u0142tarza Wita Stwosza wyr\u00f3\u017cniona Europejsk\u0105 Nagrod\u0105 Dziedzictwa | Nagrod\u0105 Europa Nostra 2023<\/span><\/span><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n
\n
Nagroda<\/a> <\/span><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Bruksela \/ Haga, 13 czerwca 2023<\/em><\/p>\n\n\n\n

Komisja Europejska<\/a> i Europa Nostra<\/a> og\u0142osi\u0142y dzisiaj laureat\u00f3w Europejskiej Nagrody Dziedzictwa | Nagrody Europa Nostra 2023<\/a><\/strong>. W tym roku 30 wyj\u0105tkowych dokona\u0144 na polu dziedzictwa z \u0142\u0105cznie 21 pa\u0144stw zostanie uhonorowanych tym najwy\u017cszym europejskim wyr\u00f3\u017cnieniem<\/strong> (pe\u0142na lista poni\u017cej<\/em>). W\u015br\u00f3d tegorocznych laureat\u00f3w w kategorii Konserwacja znalaz\u0142 si\u0119 O\u0142tarz Wita Stwosza w bazylice Mariackiej w Krakowie<\/a><\/strong>. Wyrze\u017abiony w latach 1477\u20131489 przez przyby\u0142ego z Norymbergii artyst\u0119 o\u0142tarz jest powszechnie uznawany za arcydzie\u0142o gotyku. Jego drobiazgowa konserwacja, oparta na pog\u0142\u0119bionych badaniach, by\u0142a prowadzona in situ<\/em> przez ponad 1000 dni i anga\u017cowa\u0142a zesp\u00f3\u0142 najlepszych specjalist\u00f3w z Polski i zagranicy.<\/h4>\n\n\n\n
\n

W reakcji na og\u0142oszenie zwyci\u0119zc\u00f3w z 2023 r., Margaritis Schinas<\/strong>, Wiceprzewodnicz\u0105cy Komisji Europejskiej odpowiedzialny za promowanie europejskiego stylu \u017cycia, kt\u00f3ry obecnie odpowiada za kultur\u0119, stwierdzi\u0142: Ka\u017cde osi\u0105gni\u0119cie tegorocznych Europejskich Nagr\u00f3d Dziedzictwa \/ Nagr\u00f3d Europa Nostra jest wynikiem niezwyk\u0142ych umiej\u0119tno\u015bci i zaanga\u017cowania, zbiorowego i indywidualnego, obejmuj\u0105cego miejsca i tradycje dziedzictwa w ca\u0142ej Europie. Honoruj\u0105c te osi\u0105gni\u0119cia, potwierdzamy r\u00f3wnie\u017c nasze zdecydowane zaanga\u017cowanie w ochron\u0119 wsp\u00f3lnego dziedzictwa kulturowego, poniewa\u017c jest ono niezb\u0119dne dla naszego poczucia wsp\u00f3lnoty jako obywateli i spo\u0142eczno\u015bci Europy<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Cecilia Bartoli<\/strong>, \u015bwiatowej s\u0142awy mezzosopranistka i Prezydent Europa Nostra, powiedzia\u0142a: Serdecznie gratuluj\u0119 tegorocznym laureatom Europejskiej Nagrody Dziedzictwa \/ Nagrody Europa Nostra 2023 zas\u0142u\u017conego uznania. S\u0105 to inspiruj\u0105ce przyk\u0142ady, kt\u00f3re naprawd\u0119 przyczyniaj\u0105 si\u0119 do budowania pi\u0119kniejszej, zr\u00f3wnowa\u017conej i sprzyjaj\u0105cej w\u0142\u0105czeniu spo\u0142ecznemu Europy. Historie ich sukces\u00f3w pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 przeciwno\u015bci losu, \u0142\u0105cz\u0105c fachow\u0105 wiedz\u0119, po\u015bwi\u0119cenie, kreatywno\u015b\u0107 i innowacyjno\u015b\u0107. Nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107 spotkania z nimi osobi\u015bcie i uczczenia wszystkich zwyci\u0119zc\u00f3w podczas ceremonii wr\u0119czenia nagr\u00f3d podczas Ceremonii European Heritage Awards w naszej ukochanej Wenecji, mie\u015bcie wpisanym na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Profesor Jacek Purchla<\/strong>, wiceprezydent Europa Nostra, podkre\u015bla nie tylko szczeg\u00f3lne miejsce arcydzie\u0142a Wita Stwosza w historii sztuki europejskiej, ale fakt dostrze\u017cenia przez jury Nagrody mi\u0119dzynarodowego wymiaru spektakularnej operacji konserwatorskiej przeprowadzonej w Krakowie. Zbyt rzadko nasza polska troska o dziedzictwo kulturowe i profesjonalizm naszych konserwator\u00f3w dostrzegane s\u0105 dzi\u015b zagranic\u0105. Tegoroczna nagroda to wi\u0119c nie tylko wielkie wyr\u00f3\u017cnienie dla Parafii Mariackiej, ale i okazja dla Polski do dzielenia si\u0119 naszymi dobrymi praktykami w opiece nad skarbami europejskiego dziedzictwa ze wsp\u00f3lnot\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105. Na propagowaniu takich niezwyk\u0142ych dzie\u0142, jak krakowski O\u0142tarz i jego spektakularna konserwacja, polega misja Europa Nostra<\/em>.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Zwyci\u0119zcy zostan\u0105 uhonorowani podczas ceremonii wr\u0119czenia nagr\u00f3d European Heritage Awards, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 28 wrze\u015bnia<\/strong> w Palazzo del Cinema<\/a> w Wenecji<\/strong>. To presti\u017cowe wydarzenie u\u015bwietni swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 Cecilia Bartoli<\/strong>, Prezydent Europa Nostra. Planowany jest tak\u017ce udzia\u0142 w tym wa\u017cnym wydarzeniu wiceprzewodnicz\u0105cego Komisji Europejskiej Margaritisa Schinasa<\/strong>. Podczas ceremonii og\u0142oszona zostanie lista laureat\u00f3w Grand Prix<\/strong> oraz laureat Nagrody Publiczno\u015bci<\/strong>, wy\u0142onieni spo\u015br\u00f3d tegorocznych laureat\u00f3w. Ka\u017cdy z nich otrzyma 10 000 euro. Ceremonia b\u0119dzie punktem kulminacyjnym Europejskiego Szczytu Dziedzictwa Kulturowego 2023<\/a>, zorganizowanego przez Europa Nostra przy wsparciu Komisji Europejskiej, w dniach 27\u201330 wrze\u015bnia w Wenecji \u2013 mie\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

Publiczno\u015b\u0107 mo\u017ce <\/strong>g\u0142osowa\u0107 online<\/strong><\/a> na laureata, kt\u00f3ry zdob\u0119dzie Nagrod\u0119 Publiczno\u015bci 2023<\/strong> (r\u00f3wnie\u017c w wysoko\u015bci 10 000 euro).<\/p>\n\n\n\n

Zach\u0119camy do g\u0142osowania!<\/p>\n\n\n\n

\"\"\"\"<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

O\u0142tarz Wita Stwosza w bazylice Mariackiej w Krakowie<\/a><\/strong><\/h4>\n\n\n\n

W 1978 roku historyczne centrum Krakowa wraz z bazylik\u0105 Mariack\u0105 zosta\u0142o jako jedno z pierwszych miejsc wpisane na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Skarbem bazyliki Mariackiej jest gotycki o\u0142tarz Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, wyrze\u017abiony przez Wita Stwosza w latach 1477\u20131489. Niezwyk\u0142y projekt konserwacji o\u0142tarza, podj\u0119ty in situ<\/em>, przywr\u00f3ci\u0142 go w 2021 r. do pierwotnego stanu i ukaza\u0142 pi\u0119kno arcydzie\u0142a norymberskiego mistrza.<\/p>\n\n\n\n

Projekt zosta\u0142 dofinansowany przez Spo\u0142eczny Komitet Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa (SKOZK), Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urz\u0105d Miasta Krakowa oraz Parafi\u0119 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n

O\u0142tarz Mariacki, kt\u00f3ry powstawa\u0142 przez 12 lat, jest dzisiaj najwi\u0119kszym zachowanym p\u00f3\u017anogotyckim retabulum szafiastym. Jego pierwotne wymiary to 18 metr\u00f3w wysoko\u015bci i 11 szeroko\u015bci. Bohaterk\u0105 o\u0142tarza jest Maria, patronka ko\u015bcio\u0142a. Po\u015brodku postacie wysokie na niemal 3 metry charakteryzuje realizm, dynamika uk\u0142adu cia\u0142a i ekspresja, z jak\u0105 przedstawione zosta\u0142y draperie. Za modeli pos\u0142u\u017cyli Witowi Stwoszowi mieszka\u0144cy \u015bredniowiecznego Krakowa \u2013 przedstawieni w naturalistyczny spos\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi u\u0142omno\u015bciami i defektami. O\u0142tarz jest z\u0142o\u017conym wyk\u0142adem teologicznym, arcydzie\u0142em sztuki rze\u017abiarskiej i dokumentacj\u0105 epoki, w kt\u00f3rej powsta\u0142. Do dzi\u015b jest \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o kulturze, obyczajach i historii miasta, kluczem do zrozumienia jego mieszka\u0144c\u00f3w, ich wyobra\u017ce\u0144 oraz religijno\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

W 2012 r. zg\u0142oszono obawy co do stanu zachowania o\u0142tarza i powo\u0142ano komisj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a go oceni\u0107. Opinia brzmia\u0142a: stan o\u0142tarza jest \u201estabilny, ale zagro\u017cony\u201d. Zachowanie tego bezcennego dziedzictwa wymaga\u0142o podj\u0119cia programu bada\u0144, konserwacji i dzia\u0142a\u0144 zapobiegawczych.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c na uwadze rang\u0119 obiektu i sprawowan\u0105 nieprzerwanie liturgi\u0119, o\u0142tarz nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 wy\u0142\u0105czony z dotychczasowego trybu funkcjonowania. Od 2015 r. przez ponad 1000 dni pracowano w zorganizowanej na terenie bazyliki roboczej pracowni na ty\u0142ach o\u0142tarza. Przed o\u0142tarzem stan\u0119\u0142y rusztowania, a odwiedzaj\u0105cy \u015bwi\u0105tyni\u0119 mogli obserwowa\u0107, co robi\u0105 konserwatorzy. Przez ich r\u0119ce przesz\u0142o ponad 200 figur i kilka tysi\u0119cy odr\u0119bnych element\u00f3w snycerskich.<\/p>\n\n\n\n

Konserwacja przeprowadzona przez ekspert\u00f3w z Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie obj\u0119\u0142a pe\u0142ne spektrum mo\u017cliwo\u015bci naukowych. Drewno struktury o\u0142tarza zosta\u0142o skonsolidowane, wszelkie ubytki zosta\u0142y uzupe\u0142nione zgodnie z poszanowaniem pierwotnie zastosowanych technologii. Usuni\u0119to p\u00f3\u017aniejsze przemalowania polichromii, skorygowano uk\u0142ad poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w takich jak: anio\u0142y, gloria i mikroarchitektura na korpusie oraz predelli. W rezultacie prac ods\u0142oni\u0119to pierwotn\u0105, gotyck\u0105 karnacj\u0119 postaci i obramowa\u0144, co aktualnie przybli\u017ca odbiorc\u00f3w do oryginalnych zamys\u0142\u00f3w pracowni mistrza. Badania i analizy pos\u0142u\u017cy\u0142y r\u00f3wnie\u017c do opracowania wytycznych dotycz\u0105cych zapobiegania po\u017carom i ewakuacji.<\/p>\n\n\n\n

Istotnym elementem projektu by\u0142y szeroko zakrojone konsultacje mi\u0119dzynarodowe, w kt\u00f3rych uczestniczyli znawcy konserwacji rze\u017aby gotyckiej z Polski i Europy, kt\u00f3rzy wymieniali si\u0119 wiedz\u0105 i pomys\u0142ami, co zaowocowa\u0142o wieloma nowymi odkryciami.<\/p>\n\n\n\n

Renowacja tego wspania\u0142ego o\u0142tarza jest wyj\u0105tkowym i unikalnym osi\u0105gni\u0119ciem. Skrupulatna konserwacja O\u0142tarza Wita Stwosza w bazylice Mariackiej, oparta na wnikliwych kwerendach, zosta\u0142a przeprowadzona przez fachowc\u00f3w, kt\u00f3rzy wykazali si\u0119 ogromnym szacunkiem i wra\u017cliwo\u015bci\u0105 dla oryginalnego dzie\u0142a. Projekt po\u0142\u0105czy\u0142 osoby z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, odzwierciedlaj\u0105c mi\u0119dzynarodowe znaczenie tego miejsca oraz potrzeb\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy w zachowaniu dziedzictwa europejskiego<\/em> \u2013 wskaza\u0142o Jury Nagrody dodaj\u0105c, \u017ce Jednocze\u015bnie, b\u0119d\u0105c jednym z najwi\u0119kszych o\u0142tarzy gotyckich na \u015bwiecie, jest to osi\u0105gni\u0119cie o imponuj\u0105cej skali<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

\n\"Wit<\/a>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n
\n