W kolejnym odcinku podcastu ,,On the Road” przyglądamy się festiwalowi ,,Manifesta” i jego szesnastej edycji – wędrującemu po Europie biennale sztuki współczesnej. Tegoroczna odsłona odbywa się od 21 czerwca do 4 października 2026 roku na terenie całego regionu Zagłębia Ruhry, obejmując najważniejsze ośrodki przemysłowe: Bochum, Duisburg, Essen i Gelsenkirchen.
Program prowadzą John Beauchamp i Katarzyna Jagodzińska. W podcaście usłyszymy Hedwig Fijen, założycielkę i dyrektorkę ,,Manifesta”, która ustąpi ze stanowiska w październiku 2026 roku, a także Andę Rottenberg – kuratorkę, historyczkę i krytyczkę sztuki.
Pod hasłem „To nie jest kościół” ponad stu artystów i kolektywów przekształciło dwanaście budynków kościelnych w miejsca wystaw, performansów, warsztatów i życia wspólnotowego. Tylko dwa z nich nadal pozostają konsekrowane, a jeden został zamieniony w kaplicę świecką. Pozostałe są zamknięte, nieużytkowane, przechodzą proces desakralizacji albo już otrzymały nowe funkcje.
Czy festiwal sztuki Manifesta może ocalić kościoły Zagłębia Ruhry?
Dziedzictwo odgrywa w ,,Manifesta” kluczową rolę, ponieważ kościoły te mają znaczenie wykraczające poza ich wartość architektoniczną. Są nośnikami pamięci o migracji, pracy w przemyśle, wierze i odbudowie wspólnot po wojnie. Wraz ze zmianą ich pierwotnych funkcji pojawia się pytanie, jak zachować te związki, nie „zamrażając” jednak budynków w czasie.
„Manifesta” podejmuje ten temat poprzez sztukę i działania partycypacyjne, zapraszając mieszkańców do wyobrażania sobie nowych sposobów wykorzystania tych miejsc, a jednocześnie do nawiązywania kontaktu z ich przeszłością. Dziedzictwo staje się tu wspólnym dobrem, podstawą poczucia przynależności, dialogu i życia wspólnotowego. „To nie jest kościół” stawia pytanie o to, co może się zmienić, a o czym należy pamiętać, gdy te miejsca rozpoczynają kolejny rozdział swojej historii.
