aktualności

„Dziedzictwo kulturowe ma znaczenie dla Europy” to tytuł trwającego w dniach 12-15 października European Cultural Heritage Summit 2025 Europa Nostra w Brukseli. Tegoroczna edycja ma szczególny wymiar, ponieważ odbywa się przed opublikowaniem przez Komisję Europejską pierwszego w historii UE „Kompasu kultury dla Europy” [Cultural Compass for the Future of Europe]. Jednym z punków wydarzenia była prezentacja osiągnięć 30 zwycięzców Nagród Europa Nostra / Nagród Dziedzictwa Europejskiego 2025. Wśród uhonorowanych podczas uroczystości w Flagey, przepięknym budynku w stylu art déco w Brukseli, znalazło się 5 projektów z Europy Środkowej.

W kolejnym odcinku podcastu z serii ,,On The Road” odwiedzamy bułgarskie miasto Kazanłyk, położone w Dolinie Róż. Region ten – bogaty także w zabytki wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO – słynie przede wszystkim z rozciągających się na wiele kilometrów pól róż, których cykl wegetacji nadaje rytm lokalnemu kalendarzowi świętowania.

W kolejnym odcinku ,,Holistic Heritage” John Beauchamp i dr Katarzyna Jagodzińska pokonują setki kilometrów, by w Târgu Jiu przyjrzeć się z bliska pracom tego pioniera nowoczesnej rzeźby abstrakcyjnej. ,,Stół ciszy”, ,,Brama pocałunku” i być może najbardziej znana rzeźba z tego zestawu ,,Niekończąca się kolumna” to ikoniczne dzieła Constantina Brâncușiego. O tym wyjątkowym w skali światowej zespole rzeźb rozmawiamy z zastępcą burmistrza Târgu Jiu, dr Adrianem Tudorem, który odsłania kulisy procesu wpisania tych dzieł na listę. Spotkanie pozwoliło także poznać plany miasta w obszarze polityki kulturalnej na najbliższe lata. 

W poniedziałek 30 czerwca 2025 roku odbył się międzynarodowy webinar na temat mapowania sektora pozarządowego zajmującego się dziedzictwem kulturowym w Europie Środkowej i Wschodniej. W trakcie wydarzenia zaprezentowane zostały wyniki pionierskiego badania, które zostało opublikowane w raporcie zatytułowanym „Mapping of the Central and Eastern European non-governmental heritage sector”. Wydarzenie, w którym wzięło udział liczne grono ekspetów reprezentujących różne środowiska – naukowców, ekspertów-praktyków, a także przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz instytucji europejskich – stanowiło doskonałą platformę do wymiany doświadczeń, refleksji i wyznaczania kierunków rozwoju sektora NGO działającego w obszarze dziedzictwa kulturowego.

Krakowskie Forum Dziedzictwa to wyjątkowa inicjatywa, stanowiąca przestrzeń dialogu, wymiany doświadczeń oraz współpracy dla organizacji pozarządowych, grup nieformalnych i aktywistów działających na rzecz dziedzictwa kulturowego w Krakowie. Spotkania, zainaugurowane w grudniu 2023 roku w ramach europejskiego projektu Europa Nostra Heritage Hub, mają na celu wspieranie transformacji społecznej, ekologicznej i cyfrowej w zakresie ochrony i promowania dziedzictwa miasta.

Jakie są dzisiaj najważniejsze problemy sektora dziedzictwa? Kim są główni gracze w tej dziedzinie? Jakie kwestie budzą największe obawy? W nowej serii „Heritage Voices” rozmawiamy o gorących punktach na mapie dziedzictwa z wpływowymi postaciami świata tej dyscypliny – praktykami i teoretykami! W inauguracyjnym wywiadzie dr Katarzyna Jagodzińska, kierowniczka Europa Nostra Heritage Hub w Krakowie, rozmawia z dr Joanną Ślagą, zastępczynią dyrektora ds. badań i strategii w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius w Krakowie, o dziedzictwie akademickim.

W najnowszym odcinku „Holistic Heritage”, dr Katarzyna Jagodzińska i John Beauchamp rozmawiają z dr Leszkiem Karczewskim, zastępcą dyrektora Muzeum Sztuki w Łodzi, odkrywając tajemnice współistnienia tej „świątyni sztuki” z tętniącym życiem (po)fabrycznym miastem w XX i XXI wieku.

W czwartek 2 października odbyło się 15. spotkanie Krakowskiego Forum Dziedzictwa, poświęcone dźwiękom dziedzictwa i tajnikom sonicznego storytellingu. Było to pierwsze z trzech warsztatów poświęconych temu tematowi, które poprowadził John Beauchamp – producent dźwięku oraz specjalista ds. komunikacji w Europa Nostra Heritage Hub w Krakowie.

Jaką rolę może pełnić dziedzictwo kulturowe w polityce Unii Europejskiej? W jaki sposób sytuacja w krajach objętych konfliktami, takich jak Ukraina czy Syria, wpływa na postrzeganie i ochronę europejskiego dziedzictwa kulturowego? Jakie są główne wyzwania związane z podziałami społecznymi na Cyprze i jak można nad nimi pracować, aby osiągnąć porozumienie i współpracę? W drugim wywiadzie z serii „Heritage Voices” dr Katarzyna Jagodzińska oraz John Beauchamp rozmawiają z Androullą Vassiliou, komisarz Unii Europejskiej ds. kultury i dziedzictwa w latach 2010–2014, jedną z kluczowych postaci w zakresie kształtowania polityki i zarządzania europejskim dziedzictwem.

W najnowszym, 19. odcinku „Holistic Heritage” zapraszamy do wysłuchania rozmów z członkami zespołu regionalnego centrum Europa Nostra w Krakowie oraz spojrzenia w przeszłość na pierwsze lata działalności tego inspirującego miejsca i jego najważniejsze inicjatywy. Prowadzącymi podcast są John Beauchamp oraz dr Katarzyna Jagodzińska, kierowniczka krakowskiego Huba. W audycji usłyszymy także zastępczynię kierowniczki, dr Joannę Sanetrę-Szeligę, oraz Łukasza Pieroga, specjalistę ds. promocji i komunikacji.

W 18. odcinku podcastu „Holistic Heritage” rozmawiamy z wybranymi specjalistami-praktykami, którzy zarządzają dziedzictwem kulturowym w Krakowie — wyjątkowym polskim mieście, gdzie troska o przeszłość jest wpisana w DNA jego mieszkańców! Co sprawia, że Kraków jest tak wyjątkowy pod względem tworzenia i realizacji projektów związanych z dziedzictwem materialnym i niematerialnym? Jak radzą sobie twórcy oddolnych inicjatyw w obszarze dziedzictwa w Krakowie, gdzie „konkurencja” na polu czasu wolnego jest ogromna?

W 2. odcinku podcastu ,,Heritage Hour” rozmawiamy o pionierskim raporcie ,,Mapping of the Central and Eastern European non-governmental heritage sector”, opublikowanym w czerwcu 2025 roku przez badaczy z Europa Nostra Heritage Hub w Krakowie, we współpracy z Centrum Cyfrowym w Warszawie. Z dokumentu wynika, że w regionie Europy Środkowej i Wschodniej działa około 33 500 organizacji pozarządowych zajmujących się dziedzictwem. Warunki ich funkcjonowania pozostawiają jednak wiele do życzenia — największe wyzwania to problemy z płynnością finansową, brak stabilności operacyjnej oraz wypalenie zawodowe.